Arama motoru algoritmaları, internetteki milyarlarca web sayfasını tarayıp analiz ederek kullanıcının arama niyetine (search intent) en uygun, en güvenilir ve en hızlı yanıtı sunmak için çalışan karmaşık matematiksel kurallar bütünüdür.
SEO dünyasına 10 yılı aşkın süredir emek veren bir uzman olarak şunu söyleyebilirim: Algoritmalar birer kara kutu gibi görünse de aslında hepsinin temelinde tek bir felsefe yatar; kullanıcıyı mutlu etmek. Kariyerimin ilk yıllarında, Google’ın sadece anahtar kelime sayan bir makine olduğunu sanıp sayfaları kelimelerle doldururdum (keyword stuffing). Ancak kendi testlerimizde gördük ki, Google geliştikçe bu tür manipülasyonlar sadece sıralama kaybettirmekle kalmıyor, sitenin otoritesini de kalıcı olarak zedeliyor. Bugün, algoritmaların nasıl çalıştığını anlamak, sadece teknik bir bilgi değil, dijital bir strateji sanatıdır.
Arama Motoru Çalışma Mekanizmasının Üç Sac Ayağı
Bir web sitesinin Google’da görünür olması için geçmesi gereken üç temel aşama vardır: Tarama, İndeksleme ve Sıralama. Birçok yeni başlayan SEO uzmanı bu üçünü birbirine karıştırır, ancak her birinin optimizasyon süreci farklıdır.
1. Tarama (Crawling): Botların Yolculuğu
Arama motorları, Googlebot gibi “örümcek” adı verilen yazılımlar kullanarak interneti sürekli tarar. Bu botlar, bir sayfadaki linkleri takip ederek diğer sayfalara ulaşır. Daha fazla bilgi için Google Haritalar’da İlk Sıraya Çıkma Rehberi 2026 rehberimize göz atabilirsiniz. Genelde yapılan hata şudur: Sitenin tüm sayfalarının otomatik olarak taranacağını varsaymak. Eğer Search Console üzerinden bir site haritası (sitemap.xml) sunmadıysanız veya dahili linkleme yapınız zayıfsa, botlar değerli sayfalarınızı asla bulamayabilir.
Tarama bütçenizi (Crawl Budget) boşa harcamayın. Değersiz sayfaları (teşekkür sayfaları, filtre sonuçları vb.) robots.txt dosyası ile botlara kapatarak, Google’ın sadece önemli sayfalarınıza odaklanmasını sağlayın.
2. İndeksleme (Indexing): Dev Kütüphaneye Giriş
Tarama bittikten sonra sayfanın içeriği analiz edilir ve Google’ın devasa veri tabanına (indeks) kaydedilir. Sayfanızın indekslenmiş olması, sıralama alacağı anlamına gelmez; sadece Google’ın kütüphanesine kabul edildiği anlamına gelir. Screaming Frog SEO Spider İle Teknik Site Denetimi (Audit) yazımızda bu konuyu derinlemesine ele aldık. Kendi projelerimde yaşadığım bir deneyimi paylaşayım: Bir müşterimin sitesinde yüzlerce sayfa olmasına rağmen trafik alamıyorduk. İncelediğimizde, sayfaların çoğunun “Duplicate Content” (yinelenen içerik) nedeniyle dizine eklenmediğini gördük. Google, birbirinin kopyası olan sayfaları indeksleyerek sunucu yükünü artırmak istemez.
3. Sıralama (Ranking): SERP Yarışı
Kullanıcı bir arama yaptığında, algoritma saniyeler içinde indeksteki sayfaları tarar ve 200’den fazla sinyale göre en iyileri sıralar. İşte SEO’nun asıl savaşı burada başlar. LCP (Largest Contentful Paint) gibi hız metriklerinden tutun, içeriğin E-E-A-T (Deneyim, Uzmanlık, Otorite, Güvenilirlik) kriterlerine uygunluğuna kadar her şey bu aşamada devreye girer.
Google, özellikle “Helpful Content Update” (Faydalı İçerik Güncellemesi) ile birlikte, arama motorları için değil, insanlar için yazılmış içerikleri ödüllendireceğini açıkça belirtiyor.
Algoritmaların Karşılaştırmalı Analizi
Aşağıdaki tablo, bir sayfanın algoritma gözündeki değerini belirleyen temel aşamaları ve dikkat etmeniz gereken kritik noktaları özetlemektedir:
| Aşama | Kritik Faktör | SEO Aracı | Sık Yapılan Hata |
|---|---|---|---|
| Tarama | Robots.txt & Site Haritası | Search Console | Önemli sayfaları botlara kapatmak. |
| İndeksleme | Canonical Etiketleri & Özgünlük | Screaming Frog | Yetersiz ve kopya içerik üretmek. |
| Sıralama | Backlink & Kullanıcı Deneyimi | Ahrefs / Semrush | Sadece anahtar kelimeye odaklanmak. |
Sıralama Sinyalleri: Algoritma Neye Bakar?
Modern arama motoru algoritmaları artık sadece metne bakmıyor. Yapay zeka (RankBrain) ve doğal dil işleme modelleri (BERT, MUM) sayesinde, kullanıcının niyetini anlıyorlar. Daha fazla bilgi için Mobil Uyumluluk Testinden Tam Puan Almanın Yolları rehberimize göz atabilirsiniz. Örneğin, “elma” araması yapan birinin meyve mi yoksa teknoloji markasını mı aradığını, kullanıcının geçmiş aramalarından ve konumundan çıkarabiliyorlar.
İçerik Kalitesi ve Alakalılık: İçeriğiniz soruyu yanıtlıyor mu? Kendi testlerimizde gördük ki, 2000 kelimelik boş bir yazı yerine, 500 kelimelik ama doğrudan çözüme odaklanan bir rehber çok daha iyi sıralama alabiliyor. Uzunluk artık bir kalite göstergesi değil.
Backlink Profili: Linkler hala algoritmanın en güçlü güven sinyalleri arasındadır. Ancak nicelikten ziyade nitelik önemlidir. Sektörünüzle alakasız sitelerden alınan linkler fayda sağlamaz.
Otomatik araçlarla oluşturulmuş (AI-generated) ve üzerinde hiçbir manuel düzenleme yapılmamış içerikler, Google’ın spam algoritmalarına takılma riski taşır. AI’yı taslak çıkarmak için kullanın, ancak son dokunuşu mutlaka bir insan yapmalıdır.
Kullanıcı Deneyimi (UX): Siteniz mobil uyumlu mu? Sayfalar 3 saniyenin altında açılıyor mu? Eğer kullanıcı sitenize girdikten hemen sonra geri tuşuna basıp SERP’e dönüyorsa (Pogo-sticking), algoritma sizin sayfanızın o sorgu için yetersiz olduğuna karar verir.
Merak Edilenler & Sorular
Google algoritması ne sıklıkla güncellenir?
Google yılda binlerce küçük güncelleme yapar. Ancak “Core Update” dediğimiz geniş kapsamlı güncellemeler genellikle yılda 3-4 kez gerçekleşir ve sıralamalarda büyük dalgalanmalara neden olabilir.
Eski içeriklerimi güncellemek algoritma performansını artırır mı?
Kesinlikle evet. Algoritma “tazelik” (freshness) sinyaline önem verir. Bilgileri güncellenmiş, yeni veriler eklenmiş eski bir yazı, sıfırdan yazılan bir yazıdan daha hızlı yükselebilir.
Sosyal medya paylaşımları doğrudan bir sıralama faktörü müdür?
Hayır, Google sosyal medya sinyallerini (beğeni, paylaşım) doğrudan bir sıralama faktörü olarak kullanmadığını defalarca açıkladı. Ancak sosyal medya trafiği marka bilinirliğini ve dolaylı olarak backlink kazanma şansını artırır.
Domain yaşı sıralamayı etkiler mi?
Domainin sadece yaşı değil, o süre zarfındaki geçmişi önemlidir. 10 yıllık ama boş bir domain, 1 yıllık ama kaliteli içerik üreten bir domainden daha üstün değildir.
Eylem Planı: Sitenizi Algoritmalara Hazırlayın
Algoritmaların nasıl çalıştığını anlamak işin yarısıdır; diğer yarısı ise bu bilgiyi aksiyona dökmektir. İşte hemen uygulayabileceğiniz adımlar:
- Teknik Sağlık Taraması: Google Search Console’da “Sayfa Sayısı” raporunu inceleyin. İndekslenmeyen sayfalarınızın nedenlerini (404 hataları, noindex etiketleri vb.) çözün.
- Niyet Analizi: Hedeflediğiniz anahtar kelimeyi Google’da aratın. İlk 5 sonuç video mu, liste mi yoksa uzun makale mi? İçeriğinizi bu formata göre optimize edin.
- Hız Optimizasyonu: Core Web Vitals raporundaki LCP ve CLS hatalarını giderin. Resimleri sıkıştırın ve gereksiz JavaScript yüklerini hafifletin.
- Otorite İnşası: Sadece link almak için değil, sektörünüzde bir referans noktası olmak için içerik üretin. Diğer sitelerin size doğal yollarla link vermesini sağlayacak özgün veriler paylaşın.
- Düzenli Denetim: Algoritma güncellemelerini takip edin ancak panik yapmayın. Eğer trafiğiniz düştüyse, hangi sayfaların düştüğünü analiz ederek içeriği kullanıcı niyetine göre yeniden yapılandırın.
Unutmayın, SEO bir sprint değil, bir maratondur. Algoritmalar değişse de, kullanıcıya değer sunma amacı asla değişmez. Kendi tecrübelerimden çıkardığım en büyük ders; Google’ı kandırmaya çalışmak yerine, Google’ın kullanıcılarına sunduğu en iyi çözüm ortağı olmaya çalışmaktır.
